26-04-18

De pre-historie van de hitparade (3)

De pre-historie van de hitparade (3)

 

In de RadioVisie reeks ‘Dossiers’ voegen we opnieuw een uitgebreid essay toe. Op de laatste dag van 1999 maakte RadioVisie haar eigenzinnige keuze voor het ‘Radioprogramma van de Eeuw’ bekend. Het verzamelde redacteurengild liet het daar niet bij en koos ook nog voor onder meer het ‘belangrijkste programma-format van de eeuw’. Ze kwamen daarbij uit op een voor de hand liggend format: de hitparade.

Hitparade.png

Tegen die tijd was Billboard ook niet langer het enige blad met een hitparade. Ook andere tijdschriften zoals Down Beat Magazine, opgericht in 1935 en het Amerikaanse lijfblad van de ‘echte’ jazz-liefhebbers, hadden toen al populariteits-poll.

mortrip.jpg

In dit geval was die gebaseerd op de keuzes van de lezers en de muziekjournalisten. Ook toen al maakten journalisten en fans subtiele onderscheidingen tussen en binnen genres. In 1940 maakte Down Beat voor haar lijsten bijvoorbeeld een onderscheid tussen ‘Swing’ en ‘Sweet’. Bands die in hun uitvoeringen meer complexe ritmische patronen benadrukten en uitgebreide en geïmproviseerde solo’s inlasten, werden als ‘Swing’, of als ‘Hot’ omschreven. Bleven deze elementen achterwege dan werden de muziek en de bands ‘Sweet’ genoemd. Net als tegenwoordig bleken die indelingen niet waterdicht.

Zo plaatsten de lezers van Down Beat Glenn Miller in 1940 op een tweede plaats achter Benny Goodman in de Swing-lijst en op een tweede plaats achter Tommy Dorsey op de Sweet-lijst. Het plotselinge succes van Glenn Miller was overigens mede te danken aan het feit dat hij in die tijd voor het sigarettenmerk Chesterfield een radioprogramma verzorgde, de ‘Moonlight Serenade’, dat drie keer per week door CBS werd uitgezonden.

DownBeatWEB-390x413.jpg

Sigaretten bleken ook van belang voor de introductie van de hitparade op de radio. Nu was het echter een ander merk Lucky Strike, dat de hoofdrol vertolkte. In 1935 besloot de sigarettenfabrikant George Washington Hill, die van Lucky Strike een succesvol merk had gemaakt, voor de radio het programma ‘Your Hit Parade’ te sponsoren. Een wekelijkse uitzending die van 20 april 1935 tot 7 juni 1958 liep.

Het programma presenteerde de top hits van de week gezongen door artiesten die als medewerkers aan de show verbonden waren. Onder hen vinden we onder meer de namen van Doris Day en Dinah Shore, en niet te vergeten Frank Sinatra die in februari 1943 tot het team toetrad.

Vanwege de sigaretten stond het programma bekend als de Lucky Strike Hit Parade. De uitzending had ook een eigen band en orkest; het Lucky Strike Orchestra. En natuurlijk was er reclame om en rond de liedjes. Bekend werd onder meer de jingle: ‘L-S-M-F-T – Lucky Strike Means Fine Tobacco, so round so firm so fully packed, so free’n easy on the draw’.

 

 

Niet iedereen was overigens even blij met de opkomst van de hitparade op de radio. Vooral de grote muziekfirma’s die hun inkomsten te danken hadden aan de verkoop van platen en bladmuziek in gespecialiseerde winkels, zagen de ontwikkelingen niet goed zitten. Ze waren bevreesd dat het publiek aan de radio genoeg zou hebben en hun producten niet meer zouden kopen.

Met hun auteursrechten-organisatie de American Society of Composers, Authors and Publishers (ASCAP) ondernamen ze actie en ze verboden zelfs dat hun songs op de radio zouden worden gespeeld. Toen de rechter daar een stokje voor stak, dreigde de ASCAP haar prijzen voor de radiostations te verdubbelen.

De National Association of Broadcasters (NAB), de belangenorganisatie van de nationale radiostations, richtte in 1939 een eigen auteursrechten-organisatie op: Broadcast Music Incorporated (BMI). In 1940 riep de NAB een totale boycot uit van ASCAP-muziek. Alleen songs die geregistreerd waren bij de BMI, waren nog op de radio te horen. Het duurde even, maar uiteindelijk moest de ASCAP zich in 1941 gewonnen geven.

De strijd tussen BMI en ASCAP ging nog een aantal jaren door. Zelfs in 1960 werden deejays aangeklaagd en veroordeeld voor het aannemen van geld door BMI voor het draaien van hun platen. Dat was het zogeheten Payola-schandaal, maar daarmee raken we te ver verwijderd van ons onderwerp. Terug dus naar ‘Your Hit Parade’.

Jean-Luc Bostyn, Hans Knot en Ger Tillekens

° Lees ook: De pre-historie van de hitparade (deel 1)
° Lees ook: De pre-historie van de hitparade (deel 2) (audio)

radiovisie-logo-klein.png.jpg

 

 

Tijdsbalkje rood.gif

00:00 Gepost door Pieter Van Banden in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.