25-12-14

Kerstmis: het feest van “licht” in de duisternis

Kerstmis: het feest van “licht” in de duisternis

.

Midden de duisternis van ballingschap en onderdrukking, kwam de aankondiging van de geboorte van een koningskind als een schitterend licht. Kerstmis, de feestdag waarop traditioneel de geboorte van Jezus wordt herdacht, is het feest van stralende hoop, die iedere generatie mensen nodig heeft, in elke tijd of cultuur, een feestdag met een geschiedenis …

.

                          kerstmis


Kerstmis is in oorsprong absoluut geen Christelijk feest. De eerste 200 jaren hielden de Christenen zich zelfs niet bezig met zaken als “het kindje Jezus” of het vieren van zijn geboortedag, daar de prille kerk zich vooral diende te concentreren op de uitwerking van een eigen geloofsbasis. Ze diende een bepalende identiteit uit te bouwen te midden van de Romeinse samenleving. Wie zijn Christenen? In wat geloven ze? En waarom?

.

Maar net omdat deze kerk ontstond in een “vreemde” cultuur, diende men eveneens aandacht te hebben voor de eigen riten en gebruiken van de heidense volkeren, zoals het vieren van verjaardagen, wat niet gebruikelijk was bij Joden of Christenen, maar wel bij Romeinen. En wanneer zij zich bekeerden tot het Christendom, bleek al gauw dat dit gebruik gewoon werd “overgenomen”.

.

Dat bracht in 221 Julius Africanus (160 – 240), een vooraanstaand Romeins legerofficier die zich bekeerd had, op het idee om ook de geboortedag van Jezus zelf te vieren, als een eerbetoon aan de “jarige”. En omdat op 25 december de Romeinse God Mitras gevierd werd, de onoverwinnelijke zonnegod (cf. de winterzonnewende), vond Julius het goed om op diezelfde datum als “tegenpool” de Christelijke god te herdenken.

.

                         kerststal


Daarmee was echter Kerstmis nog niet ingesteld als een feestdag, zoals wij het vandaag kennen. Verschillende bisschoppen hadden het immers moeilijk met het gegeven dat een “heidense” feestdag “zomaar” werd overgenomen. Daarbij kwam eveneens het praktische probleem dat niet iedereen eenzelfde kalender hanteerde. De Joodse en Romeinse kalenders liepen vb. helemaal niet parallel, zodat door sommigen Kerstmis, door allerlei rekenfouten, zelfs gevierd werd op 20 april! Het duurde dan ook eeuwen (letterlijk en figuurlijk) tot men, vooral onder druk van de Christelijke keizer Constatijn, die een eenheid in zijn rijk nastreefde, tot een zekere eensgezindheid kwam. En in 354 besloot paus Liberius dat de geboorte van Jezus voortaan op 25 december zou gevierd worden met een speciale kerst mis (Christelijke viering).

.

De oosters Orthodoxe Kerk, die het primaatschap van de bisschop van Rome ondertussen verworpen hadden, negeerden dit besluit volledig en vieren tot op heden de “verschijning van Christus aan de wereld” (Epifanie) op 6 december, een feestdag die in de Rooms-katholieke kerk een heel andere betekenis heeft gekregen door de herdenking van de bisschop van Myra: St. Nicolas!

.

En zo blijkt dat de viering van Kerstmis niet toevallig is. Echter, de geschiedenis van deze dag is doorheen de tijd meer en meer op de achtergrond verloren gegaan, ten voordele van de viering in zijn inhoudelijke betekenis: een feestdag van licht in de duisternis!

.

Tenslotte (misschien wel) het mooiste kerstlied aller tijden...en  ZALIG KERSTFEEST !

.

.

Met speciale dank aan Stefke!

.

tijdsbalkje rood

00:05 Gepost door Pieter Van Banden in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.